Raadsverkiezingen

De griffier speelt een sleutelrol bij de gemeenteraadsverkiezingen. Van het coördineren van de voorbereiding en het toezien op een zorgvuldig verloop van het proces, tot het informeren van de raad over de uitslag en het begeleiden van nieuwe raadsleden: de griffie zorgt dat de overgang naar een nieuwe raad soepel en transparant verloopt. Zo draagt de griffier bij aan een sterke en toegankelijke lokale democratie.

Stappenplan startprogramma nieuwe raad

De vereniging heeft samen met de NVvR een overzicht voor griffiers gemaakt dat laat zien welke stappen je wanneer kunt zetten om te komen tot een goede voorbereiding van de nieuwe raad:

Draaiboek gemeenteraadsverkiezingen 2026 (v. 3-9) excel
Draaiboek gemeenteraadsverkiezingen 2026 (v. 3-9) pdf
Memo gemeente Venray: duiding uitslag gemeenteraadsverkiezingen en collegevorming
Memo gemeente Den Helder: de rol van de griffier bij een informatie

Lunchgesprek Kiesraad

Op 25 november 2025 heeft een lunchgesprek plaatsgevonden met de Kiesraad over de gemeenteraadsverkiezingen 2026. Hierin wordt duidelijk wat de Wet nieuwe procedure vaststelling verkiezingsuitslagen inhoudt. Kijk hier de opname terug.

Oriëntatie op het raadslidmaatschap

Voor geïnteresseerden die zich willen oriënteren op het raadslidmaatschap is beschikbaar:

de pagina Hoe word ik raadslid? op de site van de NVvR.
de leerlijn Hoe bereid je je voor op het raadslidmaatschap op de digitale leeromgeving van de NVvR.
de video Wat doet een raadslid? (2 minuten).
de bundel Houd het dichtbij, waarin dertig raadsleden vertellen over het ambt.
de competentiescan voor raadsleden. Met deze scan kunnen geïnteresseerden toetsen in welke mate ze voldoen aan het competentieprofiel voor raadsleden. Na het voltooien van de scan volgt een advies met suggesties voor te volgen opleidingen.
Politiek actief met een beperking

Opleidingen en trainingen

Om griffiers goed op de verkiezingsperiode voor te bereiden, is de training De griffier en gemeenteraadsverkiezingen ontwikkeld om goed toegerust aan de periode van de raadsverkiezingen te beginnen. De griffier is de spil in het proces en belangenbehartiger van de lokale democratie en gemeenteraad. Alle aspecten komen aan bod vanuit het perspectief van de griffier.

Raadsleden

De digitale leeromgeving voor raadsleden, het platform met veel opleidingsmodules speciaal voor raadsleden.
Meer informatie en directe links naar onderwerpen in de leeromgeving staan op de pagina Professionalisering van de raad.
De Raadgevers van de VNG, achtergrondinformatie over de belangrijkste ontwikkelingen.
Zie voor meer opleidingen voor raadsleden de Opleidingsgids van de NVvR.

Hoe word ik een sterke raad?

Om een sterke gemeenteraad te zijn, is het van belang dat raadsleden zich bewust zijn over hun eigen rol en positie.

Voorafgaand aan de raadsverkiezingen doet de zittende raad er goed aan een overdrachtsdocument op te stellen waarmee ze de nieuwe raad adviezen geeft over het versterken van de eigen rol en positie. Een voorbeeld van een ingevuld overdrachtsdocument, (in dit geval van een griffier aan zijn opvolger) vind je hier.
De Vereniging van Rekenkamers heeft een tool ontwikkeld om de raad kennis te laten maken met de rekenkamer(commissie).
Er is een informatiekaart beschikbaar waarop raadsleden tips geven over de 10 belangrijkste competenties van raadsleden.

Raadsakkoorden

Inmiddels is er de nodige informatie verschenen over werken met raadsakkoorden:

Hier vind je in de routekaart van onderzoekers Lianne van Kalken en Geerten Boogaard, gemaakt naar aanleiding van hun onderzoek bij diverse gemeenten.
Er volgt binnenkort nieuw materiaal o.b.v. jaarcongres

Formatieafspraken

Wie neemt het voortouw bij de formatie? Neem je een externe formateur of niet? Hoe openbaar zijn de gesprekken? Maak vast voor de verkiezingen afspraken over deze periode. De NVvR heeft er een handreiking van gemaakt. Een voorbeeld daarvan vind je hier. Voor de Statenverkiezingen is door Groningen een handreiking gemaakt, waarmee StatenlidNu, (de vereniging voor Statenleden) een algemene handreiking heeft gemaakt.