Zonder tegenwind geen dualisme: de inschaling van de griffier als testcase
Wat zegt de positie van de griffier over de staat van het dualisme in het lokaal bestuur? Staatsrechtdeskundige Geerten Boogaard neemt je mee in de ontwikkeling van de griffier en de spanning rond diens positie.
Hoe staat het werkelijk met het dualisme in jouw gemeente? Kijk naar de positie van de griffier, betoogt staatsrechtdeskundige Geerten Boogaard in een essay gepubliceerd in het recent uitgekomen Jaarboek van de Vereniging van Griffiers. Als 'kind van gescheiden ouders' beweegt de griffier zich volgens hem tussen het college, de gemeentesecretaris en een gemeenteraad die zich steeds meer manifesteert als politieke tegenmacht.
Boogaard neemt ons in zijn essay mee door de drie ontwikkelingsfasen van het griffiersambt en laat zien waarom de discussie over de inschaling van de griffier geen droge rechtspositionele kwestie is, maar juist een fundamentele testcase voor de constitutionele verhoudingen in het gemeentehuis.
Kinderen van de dualisering
Griffiers zijn volgens Boogaard de zogenoemde âkinderen van de dualiseringâ: hun ontwikkeling loopt gelijk op met de ontwikkeling van het dualisme in het lokaal bestuur. Toch gaat die ontwikkeling niet zonder spanning. De griffier begon als procesmatige ondersteuner van de raad, groeide uit tot inhoudelijk adviseur en bevindt zich inmiddels ook midden in het politieke krachtenveld. Hoever dient de griffier mee te gaan in de ondersteuning van de raad als politieke tegenmacht? Waar ligt de grens?
Inschaling is meer dan een salarisschaal
Die spanning komt volgens Boogaard scherp naar voren bij de inschaling van de griffier. Wanneer een raad de griffier een positie wil geven die past bij het ondersteunen van de politieke tegenmacht, bijvoorbeeld in de buurt van de burgemeester, ontstaat discussie. Daarmee is de inschaling meer dan een kwestie van een salarisschaal: het raakt aan de vraag hoe onafhankelijk en eigenstandig de griffier binnen het gemeentebestuur kan opereren.
Benieuwd waarom Boogaard de griffier de âkanarie in de kolenmijnâ noemt? En wat zegt de veranderende verhouding tussen griffier en gemeentesecretaris over de werking van het dualisme in het lokaal bestuur? Lees het volledige artikel van Geerten Boogaard via deze link of bekijk hem in het Jaarboek van de Vereniging van Griffiers 2026.