Hoe houden gemeenten zicht op de opvolging van rekenkameraanbevelingen?
Sinds begin 2023 zijn colleges wettelijk verplicht om de gemeenteraad jaarlijks te informeren over wat er gebeurt met aanbevelingen van de Rekenkamer.
Maar hoe verloopt dat in de praktijk? Uit een enquête onder 121 gemeenten, provincies en waterschappen, uitgevoerd in het kader van een onderzoek van de Rekenkamer Amsterdam, blijkt dat slechts twee op de vijf overheden hierover actief rapporteren.
In veel gemeenten is daardoor nog niet goed zichtbaar wat er met rekenkamerbevindingen gebeurt, terwijl de raad daar wél op moet kunnen sturen. De mate waarin aanbevelingen worden opgevolgd, de voortgang daarvan en de manier waarop daarover wordt gerapporteerd, verschilt sterk per gemeente.
Hoe goed worden gemeenteraden geïnformeerd?
De enquête laat zien dat sommige gemeenten inmiddels structureel rapporteren over de opvolging — vaak via het jaarverslag of een digitaal overzicht. Andere gemeenten zijn nog zoekende naar een passende werkwijze of hebben de rapportageplicht nog niet in hun planning- en controlcyclus ingebed. Een belangrijke conclusie: het is niet alleen de vraag óf er wordt gerapporteerd, maar vooral hoe dit gebeurt. Duidelijke verantwoordelijken, concrete planningen en goed doorzoekbare overzichten blijken bepalend voor de bruikbaarheid van de informatie voor de raad.
Onderzoek Rekenkamer Amsterdam
De Rekenkamer Amsterdam gebruikte de uitkomsten van deze landelijke enquête voor een eigen onderzoek naar de opvolging van aanbevelingen binnen de gemeente Amsterdam. Daaruit blijkt dat de informatievoorziening aan de raad nog niet volledig is, waardoor de Amsterdamse raadsleden geen compleet beeld hebben van de werkzaamheden en de resultaten bij het uitvoeren van aanbevelingen. Amsterdam zet stappen om dat te verbeteren, onder meer via een digitaal volgsysteem.
Waarom dit ertoe doet
Een goed systeem voor het volgen van aanbevelingen helpt volksvertegenwoordigers om zicht te houden op gemaakte afspraken, toezeggingen en verbeteracties. Wanneer de opvolging transparant wordt bijgehouden, kan de raad, gesteund door de griffie, beter bepalen of beloofde verbeteringen ook daadwerkelijk zijn gerealiseerd.
De Rekenkamer Amsterdam maakte een korte video met voorbeelden uit andere gemeenten en één provincie, waarin te zien is hoe opvolging inzichtelijker kan worden gemaakt. Een mooi startpunt om met uw raad in gesprek te gaan over de opvolging van rekenkameraanbevelingen in jouw gemeente.
Meer weten?
De Vereniging van Griffiers organiseert op 28 januari een lunchgesprek hierover, klik hier om je aan te melden.