Terugblik Grote Workshop 14 november

Grote Workshop Ombudspolitiek en oneigenlijk druk

In dit deel van de bijeenkomst deelde Julien van Ostaaijen de tussen-uitkomsten van onderzoek waar hij mee bezig is. Zijn stelling was, dat ombudspolitiek een legitieme vorm van de invulling van het raadswerk is. Of het ook gewenst is, liet hij in het midden. In de discussie bleek dat er raden zijn die afspraken maken over ombudsvragen en het verwijzen naar de geëigende kanalen van de gemeente, maar dat sommige fracties zich daar dan toch niet aan houden. Het komt zelfs voor dat raadsleden meegaan naar gesprekken van burgers met ambtenaren. Er zijn weinig tot geen sancties bij het niet naleven van dit soort afspraken. 

Wel werd ook de keerzijde benoemd: in een raad, waarin een fractie zich inzet om concrete problemen van (groepen) burgers op te lossen kan ook de teleurstelling als dat niet of niet snel lukt omslaan en leiden tot agressie in de richting van het raadslid. 

Waar ombudspolitiek omslaat naar oneigenlijke beïnvloeding en daarmee ondermijning werd ook besproken. Iemand noemde een mooie maatstaf dat de grens wordt overgegaan als het raadslid iets doet of juist nalaat wat anders is dan hij of zij zelf zou willen. Echt strafbaar wordt het, ook volgens recente jurisprudentie, als het raadslid geld aanneemt voor persoonlijk gewin én als er sprake is van een duidelijke relatie tussen gift (bijvoorbeeld aan de partij) en handelen van het raadslid voor een concrete zaak.

Het rapport over oneigenlijke druk is hier te lezen. 

Grote Workshop Agressie en weerbaarheid

Na de lunch namen Marjolein Teunissen, griffier van de gemeente Molenlanden, en Bart Knibbe, beleidsmedewerker bij het programma Weerbaar Bestuur van het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, het stokje over met een interactieve presentatie over agressie en intimidatie van raadsleden en de rol van de griffier daarbij. Op basis van het promotieonderzoek van Marjolein naar het effect van agressie tegen raadsleden werden de deelnemers in drie etappes uitgedaagd om te bepalen wat nu onder agressie en intimidatie verstaan kan worden, hoe agressie en intimidatie beoordeeld kan worden en wat daarop de reactie kan zijn. Ten slotte werd het handelingsperspectief voor raadsleden en griffiers geschetst.

De objectieve definitie van agressie en intimidatie bevat verbale en fysieke agressie, bedreiging en intimidatie. Opvallend is dat de meeste raadsleden naast face-to-face agressie vooral met agressie en intimidatie via social media te maken hebben. Het ABCD-model, waarin oplopende vormen van agressie en intimidatie worden benoemd, helpt om samen grenzen te bepalen en te bewaken. Daarbij is het belangrijk om te weten dat deze vormen verschillend worden ervaren door raadsleden, dat wordt de subjectieve definitie van agressie genoemd. Bij het reageren daarop is goed om na te gaan wat gedaan kan worden om dit te stoppen en voortaan te voorkomen. 

Netwerk Weerbaar Bestuur

Het Netwerk Weerbaar Bestuur heeft in het kader van een handelingsperspectief een weerbaarheidspakket voor griffiers beschikbaar, waarin maatregelen tegen (online) agressie, de veiligheidsscan voor volksvertegenwoordigers, een stappenplan voor melding en aangifte voor politieke ambtsdragers, een factsheet de rol van de griffier bij veiligheid en een factsheet over omgaan met ongenoegen en maatschappelijke onrust zijn opgenomen. Daarnaast staan er veel verwijzingen voor meer informatie op de website van het netwerk zelf. Dit pakket is inmiddels ook per post naar alle griffies in Nederland onderweg.

Bij vragen is Bart Knibbe (ministerie van BZK) te bereiken op Bart.Knibbe@minbzk.nl.

De slides zijn hier terug te vinden:

Sheets workshop ombudspolitiek en oneigenlijke druk
Sheets Workshop Agressie & Weerbaarheid