Juridische vraagbaak: vraag van de maand

Toelichting vraag
Het raadslid van een eenmansfractie geeft aan zich per bepaalde datum af te splitsen van zijn fractie. Hij zet het raadswerk voort, onder een andere fractienaam. Het bestuur van zijn voormalige fractie (welke nu dus niet meer vertegenwoordigd is in de gemeenteraad) betreurt de situatie en heeft de voorzitter van de gemeenteraad schriftelijk gevraagd of de burgercommissieleden onder de oude fractienaam actief mogen blijven tot gemeenteraadsverkiezingen in maart 2026. De consequentie is namelijk dat de betreffende fractie uit de actieve lokale politiek verdwijnt, wat niet gunstig is in de aanloop naar de verkiezingen. Kan aan dit verzoek tegemoet worden gekomen? 

Antwoord
Bepalend zijn de vergaderreglementen. In de regel is er voor een fractie de mogelijkheid om (burger)commissieleden te benoemen ter ondersteuning van de betreffende fractie, zijnde een of meer in de raad vertegenwoordigde leden op dezelfde kandidatenlijst. Zonder raadsleden geen fractie. Als een fractie niet meer vertegenwoordigd is in de raad, vervalt daarmee ook automatisch de grondslag om burgercommissieleden te hebben. De zittende commissieleden kunnen dan immers niet meer functioneren ter ondersteuning van de fractie, namens welke zij door de raad zijn benoemd. De mogelijkheid om burgercommissieleden te benoemen is destijds door de wetgever ook niet gecreëerd vanuit de gedachte om een politieke partij te kunnen vertegenwoordigen in een commissie, maar om de werkdruk voor raadsleden te verminderen. Aan het verzoek kan dus niet tegemoet worden gekomen, hoe zuur dat ook is voor de betreffende fractie. 

Advies
Om voor de onderhavige situatie duidelijkheid te verschaffen, kan in het vergaderreglement een bepaling van de volgende strekking worden opgenomen: Het lidmaatschap van commissieleden, benoemd op voordracht van een fractie die niet langer vertegenwoordigd is in de raad, vervalt van rechtswege.        .