Vraag: overstap naar nieuwe fractie

Een benoemd raadslid Y treedt uit fractie X en begint "zijn eigen" fractie Y. Personen op de kandidatenlijst van X melden de lijn van fractie X ook niet meer te willen volgen en de lijn te kiezen van Y. Kunnen deze personen burgerraadslid worden voor fractie Y?

Antwoord

De bijbehorende verordening luidt: "burgerraadslid: hij die bij de laatste verkiezingen van de raad geplaatst is op de kandidatenlijst van een fractie en door de fractievoorzitter is aangemeld als burgerraadslid; het presidium kan het aantal limiteren".
 

De raad bepaalt
De raad bepaalt welke burgerraadsleden er kunnen deelnemen aan het commissiewerk. De raad is daar behoorlijk vrij in. Uiteraard moet het presidium zich houden aan hetgeen de raad heeft bepaald. Juridisch is het niet nodig burgerleden te rekruteren van de lijsten van de gekozen fracties.
Wat betreft de naamgeving van het "burgerraadslid" : De praktijk leert dat elke gemeente hier zijn eigen weg in kiest. Men is daar ook vrij in.

Bepaling in de verordening
Volgens een lid van de Juridische Vraagbaak hangt het in dit geval af van de bepaling in de verordening. Daar staat dat een burgerraadslid is: hij die bij de laatste verkiezingen van de raad geplaatst is op de kandidatenlijst van een fractie en door de fractievoorzitter is aangemeld als burgerraadslid. Cruciaal is wat wordt bedoeld met EEN FRACTIE. Wordt daarmee bedoeld DE FRACTIE, dan Is dat fractie X en kunnen deze personen geen burgerlid zijn voor fractie Y. Omdat deze personen door de betreffende fractievoorzitter moeten zijn aangemeld als burgerlid, lijkt het aannemelijk dat hier inderdaad DE fractie wordt bedoeld. Is het echter voldoende om aan de verkiezingen te hebben meegedaan ongeacht voor welke fractie, dan kan het wel. De toelichting zal hier dus uitkomst moeten bieden.
Het is natuurlijk makkelijker als er in de verordening niets over is geregeld, dan is het aan de raad zelf, op voorstel van het presidium, om al dan niet burgerleden toe te laten. Het lijkt overigens niet correct om over burgerraadsleden te spreken, dat werkt verwarrend. Beter kan gesproken worden over burgercommissieleden of burgerleden.   

Voorbeeld
De griffier van de gemeente Den Haag meldt dat in de vorige raadsperiode zich in Den Haag een casus heeft afgespeeld die sterk lijkt op die uit Ridderkerk. Kandidaat A stond op lijst X voor de raadsverkiezingen van 2002. A werd niet gekozen, maar werd in de loop van de raadsperiode door een andere fractie (Y) voorgedragen om fractievertegenwoordiger in een of meer raadscommissies te worden. De betreffende verordening sloot een dergelijke 'overstap' niet uit, al was dit zeker geen bewust geweest. Kandidaat A werd derhalve benoemd tot fractievertegenwoordiger voor Y. Om in de toekomst een dergelijke overstap onmogelijk te maken is nu in de Verordening raadscommissies de bepaling opgenomen dat betrokkene moet voor komen"... op de geldig verklaarde lijst van de laatst gehouden gemeenteraadsverkiezingen van de betreffende partij" (artikel 4, derde lid).
De conclusie is dat personen tot burgerraadslid kunnen worden benoemd voor een andere fractie dan die waarvoor zij kandidaat waren bij de laatste verkiezingen. Tenzij uiteraard de gemeentelijke regelgeving een dergelijke switch uitdrukkelijk uitsluit.