Vraag: niet-vaststellen jaarrekening

Kan de gemeenteraad besluiten een jaarrekening niet vast te stellen indien het college voorgenomen beleid niet heeft uitgevoerd, en indien de raad niet kan instemmen met de tekst die is opgenomen in de jaarrekening?

Antwoord

Interessant is de vraag of de raad die het jaarverslag moet vaststellen dit ook kan amenderen. De raad kan dat wel. De raad kan dus ook desgewenst de toon aanpassen. Laat de fractie die bezwaren heeft tegen de toon dan maar concrete amendementen indienen. Maar als die amendementen zijn verworpen, dan wel het jaarverslag (en de jaarrekening) als raad vaststellen. Indien de raad in gebreke blijft verslag en rekening vast te stellen voorzien gedeputeerde staten hierin. De vaststelling van de jaarrekening door de raad is geregeld in art. 198 Gemeentewet. Afgezien van een indemniteitsprocedure bevat dit artikel geen bijzondere bepalingen m.b.t. de vaststelling.
Art. 186 bepaalt dat bij amvb regels worden gesteld voor de inrichting van de begroting, jaarrekening en andere financiële stukken. De betreffende amvb is het Besluit Begroting en Verantwoording Provincies en Gemeenten (2004). Verder zijn in dit verband van belang de verordeningen ex artt. 212 en 213 betreffende financieel beleid en beheer respectievelijk controle op financieel beheer en financiële organisatie.
Deze uitgebreide financiële regelgeving - waar ook de verplichte accountantsverklaring deel van uitmaakt - bepaalt volgens mij in hoge mate de marge voor de raad om de jaarrekening al of niet vast te stellen. Die marge is smal. Het gaat bij de vaststelling van de jaarrekening primair om de vraag of aan de eisen van rechtmatigheid is voldaan. De accountantsverklaring is daarbij in het algemeen leidend. Het is niet verstandig als de raad politieke argumenten gaat gebruiken om de jaarrekening niet vast te stellen. De provincie zal vanuit haar toezichthoudende rol niet nalaten de raad hierop aan te spreken en zo nodig ingrijpen. In plaats van het niet-vaststellen van de jaarrekening kan de raad beter via een motie zijn mening over de handelwijze van het college tot uitdrukking brengen. Dat is in de gegeven situatie een beter - want politiek - instrument.