Vraag: nevenfuncties raadsleden

De gedragscode van onze gemeente bepaalt dat raadsleden geen nevenfuncties mogen vervullen die strijdig kunnen zijn met het belang van de gemeente. Nu is er vanuit de raad veel kritiek op een nevenfunctie van een raadslid. Hij weigert echter de nevenfunctie op te geven. Wat te doen? Is het aan de raad om bij raadsbesluit uit te spreken dat de nevenfunctie niet mogelijk is?

Antwoord

Een raadslid moet melding doen van zijn nevenfuncties. Al bij kandidaatstelling moet hij ingevolge de Kieswet mededeling doen van zijn openbare betrekkingen. Daaraan toetst de commissie voor de geloofsbrieven mogelijke strijdigheid met de Gemeentewet. Laatstgenoemde somt limitatief de incompatibiliteiten met het raadslidmaatschap op (artikel 13). Deze openbare betrekkingen zijn op grond van de wet onverenigbaar met het raadslidmaatschap.
Een gedragscode bevat geen juridisch afdwingbare normen. Op het raadslid rust formeel geen andere verplichting dan de openbaarmaking van de door hem/haar vervulde andere functies dan het raadslidmaatschap (artikel 12, eerste lid). Er zijn in beginsel geen rechtsgevolgen, indien een raadslid in strijd handelt met de gedragscode. In politiek of moreel-ethisch opzicht kan de zaak natuurlijk anders liggen. Een door de raad aanvaarde motie, waarin het raadslid wordt opgeroepen de betreffende nevenfunctie neer te leggen, kan worden opgevat als een moreel appèl. Echter, als hij weigert aan deze oproep gehoor te geven zal de raad zich hierbij - al dan niet knarsetandend - neer moeten leggen.