Interne communicatie tussen raad en college: onderzoeksrapport

Interne communicatie & Wet dualisering gemeentebestuur

Beschrijving

Interne communicatie raad en college nog niet optimaal. Wethouders voelen zich buiten spel gezet door dualisme

Het eerste onderzoek naar interne communicatie binnen het dualistische bestuursmodel levert op dat de interne communicatie van Nederlandse gemeentebesturen nog niet optimaal functioneert. Vooral de samenwerking en informatiedoorstroming tussen raad en college laat te wensen over. Een aantal factoren vormt hiervoor een verklaring.

Uit onderzoek blijkt bijvoorbeeld dat één van de factoren is dat een aantal spelers niet positief staat tegenover het dualisme. Met name wethouders en ambtenaren staan het minst positief tegenover dit fenomeen. Het meest positief zijn de raadsleden. Daarnaast is er geconstateerd dat niet iedere speler optimaal geïnformeerd is over de persoonlijke rol binnen het dualisme en over de inhoud van het dualisme. Het zijn vooral de raadsleden en ambtenaren die hierover in mindere mate geïnformeerd zijn. De raadsgriffie en de wethouders zijn daarentegen beter geïnformeerd. Tot slot is er geconcludeerd dat een aantal spelers niet goed in staat is om uitvoering te geven aan het dualisme in de praktijk. De burgemeester heeft daar over het algemeen het minste moeite mee.

Dualisme in de praktijk

Oorzaken volgens een aantal geënquêteerde raadsgriffiers en gemeentesecretarissen die ertoe leiden dat raadsleden, wethouders en ambtenaren niet goed in staat zijn om uitvoering aan het dualisme in de praktijk te geven, zijn als volgt samengevat:

'Raadsleden hebben te weinig instrumenten'

Sommige raadsleden hebben moeite met het ontplooien van eigen initiatieven en het invulling geven aan hun rol als volksvertegenwoordiger; de raadsleden zoeken nog steeds naar een goede rol en positie en worstelen nog met de concrete invulling van de nieuwe rollen. Daarnaast ervaren raadsleden vanuit het college een redelijke tegenstand.

'De raadsgriffie is overbodig'

In een aantal gemeenten wordt de raadsgriffie vanuit de ambtelijke organisatie als overbodig gezien. Daarnaast is de personele capaciteit onvoldoende voor zowel de procesmatige als de inhoudelijke ondersteuning.

'Wethouders buiten spel'

Een aantal wethouders staat negatief tegenover het dualisme en voelen zich door het dualisme 'buiten spel' geplaatst. Daarnaast hebben de wethouders moeite met de omslag naar het dualisme. Ze waren vaak al wethouder in de monistische periode en hebben nog moeite met de nieuwe rol.

'Burgemeester in spagaatpositie'

De Wet dualisering gemeentebestuur brengt de burgemeester in een ongelukkige spagaatpositie. De burgemeester is én voorzitter van de raad én voorzitter van het college. Door deze dubbelrol heeft de burgemeester onvoldoende mandaat.

'Ambtenaren in loyaliteitsconflict'

Het dualisme kan bij ambtenaren die niet werkzaam zijn bij de raadsgriffie, een loyaliteitsconflict veroorzaken. Verder is door het dualisme de afstand tussen de raad en de ambtenaar vergroot wat het gevoel bij de ambtenaren om 'iets voor de raad te doen' niet ten goede is gekomen. Bovendien weet een aantal ambtenaren niet goed waar ze aan toe zijn en moeten ze nog wennen aan de nieuwe situatie. De meeste ambtenaren doen gewoon hun werk, maar in de praktijk komt het erop neer dat eigenlijk alleen het management weet wat er nu precies veranderd is.