Stemrecht voor Washington D.C.?

Amerika is een diep religieus land. De Bijbel is voor de meeste Amerikanen de leidraad in hun leven. De Grondwet heeft een vergelijkbare waarde in de ordening van het Amerikaanse openbaar bestuur. Lijkt de Grondwet in Nederland soms weg te kwijnen, hier is de grondwet bijna heilig en wordt naar de letter nageleefd en naar behoefte geïnterpreteerd.

Beschrijving

So what? Zouden mijn kinderen zeggen. De invloed van de Grondwet reikt echter heel ver. En daarom leidt juist deze wet die boven de politiek verheven is, tot politieke debatten en electoraal manipulatief gedrag. Deze debatten zijn voor mij een doorlopende les in Amerikaanse politiek, niet in het Amerikaans staatsrecht. Neem de discussie over het stemrecht voor de inwoners van Washington.

De situatie voor Washington D.C. in het kort: De Amerikaanse Grondwet bepaalt dat alleen inwoners van staten vertegenwoordigt zijn in het Congres (Huis van afgevaardigden en Senaat). Washington D.C. is geen staat, maar een federaal territorium (District of Columbia) rechtstreeks bestuurd door het Congres. Dit betekent dat de inwoners van de stad Washington (in Washington D.C. wonen meer mensen dan in de kleinste staten), minder gelijk zijn dan de andere Amerikanen. Pas in 1961 kregen de inwoners stemrecht voor de presidentsverkiezingen. Tien jaar daarna werd in het Huis van Afgevaardigden plaatst gemaakt voor een gedelegeerde uit Washington, een zetel zonder stemrecht. In 1973 droeg het Congres het dagelijks bestuur van de stad over aan een gekozen burgemeester en een gemeenteraad van 13 (full time) gemeenteraadsleden. Maar, het Congres heeft de bevoegdheid gehouden om alle wet en regelgeving van het lokaal bestuur naar eigen believen te herroepen of te herschrijven. Kortom D.C. wordt formeel bestuurd door Congresleden die de inwoners niet zelf mogen kiezen.

In Washington leefde de hoop na de inauguratie dat de nieuwe president dit onrecht in een week kon regelen. De stad hing daags na de inauguratie vol met posters.

President Obama had toegezegd geen veto uit te spreken over een besluit van het Congres om de inwoners van D.C. een stem te geven in het Huis van Afgevaardigden. De hoop in D.C. was dat dit een eerste stap kon zijn richting erkenning als echte staat.

Het eerste partijpolitieke compromis leek kansrijk op Capitol Hill. Voorstanders van stemrecht kwamen met de oplossing om het Huis met twee zetels uit te breiden en ook Utah een zetel erbij te geven, een van oudsher Republikeinse staat. Stemrecht voor D.C. is immers gegarandeerd een zetel voor de Democraten. In Washington wint deze partij met voormalig communistische uitslagen, Obama kreeg in november de stem van meer dan 96% van de Washingtonians. Al in de eerste week na de inauguratie leek het stemrecht dichtbij, voor dit compromis was een meerderheid te vinden in zowel de Senaat als het Huis.

Maar de werkelijkheid is altijd weerbarstiger. Inmiddels is de hoop stukgelopen op partijpolitiek gekonkel en de eerste schermutselingen voor de verkiezingen van 2010. Nu, ruim twee maanden later lijkt het stemrecht voor de gedelegeerde van D.C. te eindigen in een politiek loopgravengevecht. Senatoren en Afgevaardigden kunnen in hun eigen staat of district scoren door zich te bemoeien met de lokale politiek in Washington. En ieder politicus weet dat elke gelegenheid om publiciteit te krijgen een goede gelegenheid is. Senatoren hebben massaal gebruik gemaakt om in de Dakota´s, West Virginia, Alabama en alle andere wapenminnende staten van zich te laten horen over de achtergestelde inwoners van D.C. “Ze mogen dan wel geen stem hebben in het Congres, maar dat is minder belangrijk dan dat hun grondwettelijk recht om wapens te dragen wordt belemmerd!” zie je de senatoren denken. (Het recht wapens te dragen staat in het tweede amendement van de Grondwet.)

De Senaat stemde in met de wet voor een zetel voor D.C. en Utah, echter koppelde daar een amendement aan om handwapenbezit in D.C. te dereguleren. 100% Steun van de heel invloedrijke National Rifle Association is belangrijk voor de herverkiezing van veel senatoren en afgevaardigden. En zo werd overal in de Verenigde Staten de mogelijkheid om de historisch grondwettelijke ongelijkheid recht te maken een puur lokaal politieke aangelegenheid. Overal, behalve in Washington, want de Washingtonians hebben toch geen stemrecht. Dus wat zij er van denken is niet van belang voor een herverkiezing.

Corinne Arnold

Corinne Arnold is voormalig griffier. Zij woont met haar gezin de komende jaren in de Verenigde Staten.