Gemeente is de eerste overheid volgens Commissie-van Aartsen
Gemeenten weten wat er leeft onder de burgers. Gemeenten pakken concrete problemen aan, bedenken oplossingen en bieden overzicht. Waarom is de gemeente dan niet de eerste overheid? De Commissie Gemeentewet en Grondwet onderzocht, onder leiding van Jozias van Aartsen, welke mogelijkheden er zijn om de gemeentelijke autonomie te versterken en differentiatie tussen gemeenten mogelijk te maken.
Beschrijving
VNG voorzitter Deetman ontving tijdens het VNG-jaarcongres het eerste exemplaar van het rapport ‘De eerste overheid’. De commissie komt met een aantal opmerkelijke conclusies:
- Een kanteling van de Staat is nodig om het primaire bestuur daar te leggen waar het hoort: bij de gemeente. De gemeente is daarom de eerste overheid
- Opschaling van gemeenten is nodig om de robuustheid van het lokaal bestuur te verstevigen
- Robuuste, autonome gemeenten met diverse taken zorgen vanzelf voor meer differentiatie tussen gemeenten
- Eigen belastinginkomsten dienen weer een substantiële inkomstenbron voor gemeenten te worden
- De Wet Gemeenschappelijke Regelingen kan worden afgeschaft
- Provincies moeten minder macht en vooral minder middelen krijgen. De opbrengsten van de opcenten motorrijtuigenbelasting dienen naar gemeenten te gaan als begin van een verruiming van het gemeentelijk belastinggebied
- Oprichting van een Constitutioneel Hof om in uiterste instantie onderlinge geschillen tussen overheden te beslechten. Dit Hof moet bindende uitspraken doen als overheden er onderling niet uitkomen
Om deze conclusies kracht bij te zetten en nader uit te werken doet de commissie acht voorstellen tot wijziging van de Grondwet, de Gemeentewet en de Financiële-verhoudingswet. Daarnaast stelt de commissie voor om een einde te maken aan de voorbehouden in het Europees Handvest inzake lokale autonomie.
Bron: VNG