Sterk koppel gemeentesecretaris–griffier sleutel voor ontwikkeling gemeente

Gemeenten waar de secretaris en griffier een goede onderlinge relatie hebben ontwikkelen zich beter dan gemeenten waar de verhouding minder goed is. Er onstaan steeds meer sterke koppels van secretarissen en griffiers, maar er is nog ruimte voor verbetering. Dit blijkt uit het onderzoek ‘Sterke koppels, sterk bestuur’, dat in opdracht van de Vereniging van Gemeentesecretarissen en de Vereniging van Griffiers is uitgevoerd door adviesbureau BMC.

Beschrijving

Secretarissen en griffiers van gemeenten en provincies geven hun onderlinge relatie over het algemeen een dikke voldoende. Toch zijn er verschillen. Het onderzoek, op basis van een schriftelijke enquête onder 215 secretarissen en 237 griffiers van gemeente en provincie, en 48 interviews, onderscheidt vier typen samenwerkingsrelaties: De ‘grote broer – kleine broerrelatie’, de ‘strikte scheidingrelatie’, de ‘confrontatierelatie’ en de ‘bondgenootschaprelatie’. In bijna een derde van de onderzochte gevallen is er sprake van een bondgenootschaprelatie of is deze in ontwikkeling. Deze relatie wordt door secretarissen en griffiers het meest gewaardeerd.

Sterke koppels: aan elkaar gewaagd en gedeelde opvattingen

Deze ‘sterke koppels’ onderscheiden zich van minder sterke duo’s onder andere door een grote liefde voor de stad/het dorp, gebruik van informele instrumenten en manieren en gedeelde opvattingen over dualisme en de ontwikkeling van de gemeente. Ze zijn beide krachtig, intelligent en aan elkaar gewaagd, hebben respect voor de manier waarop de ander de zijn functie uitoefent, en zoeken bewust naar verbeteringen in de organisatie en in hun samenwerking. Factoren als een politiek stabiele omgeving en de burgemeester zijn van invloed, maar dat geldt met name voor de minder sterke koppels. De goed functionerende teams kunnen tegen een stootje en verwachten zelf dat hun relatie goed blijft ‘ondanks een politiek instabiel klimaat’. Bij laag scorende teams stagneert het contact en wordt de samenwerking kwetsbaar. Protocollen worden belangrijker gevonden, en er is meer aandacht voor controleren. Er ontstaat stagnatie in de uitvoering van de taken van de gemeenteraad.

Positieve invloed op ontwikkeling gemeente

Bij de ‘sterke koppels’ zien de onderzoekers meer dynamiek in de gemeente, waar het gaat om ontwikkeling van de gemeenteraad. Het gaat daarbij om kennis en gebruik van het instrumentarium van de raad, de sfeer in raad en het invullen van de kaderstellende, controlerende en volksvertegenwoordigende functie. Secretarissen en griffiers zien hier een initiërende rol voor zichzelf weggelegd en hebben meer aandacht voor de kaderstellende en volksvertegenwoordigende taken van de raad. In het algemeen zijn secretarissen en griffiers nog gematigd positief over de taakinvullingen van de raad, maar in gemeenten met een sterk koppel lijken de ontwikkelingen de goede kant op te gaan. Het aantal sterke koppels neemt in aantal toe, maar in sommige sitiuaties kan een externe stimulans nodig blijken, aldus de onderzoekers. Niet alle teams zijn van mening dat zij een belangrijke initiërende taak hebben, en zullen deze dus ook niet vanzelf oppakken. Gezien de invloed die een koppel lijkt te hebben, betekent dat dat de betreffende gemeente zal achterblijven in de ontwikkeling.

Dualisme aanleiding voor onderzoek

Bijna 5 jaar (en 4 jaar provincie) ervaring met het dualisme vormde voor beide beroepsverenigingen de aanleiding voor het onderzoek; een eerste momentopname in de ontwikkeling van de relatie tussen secretaris en griffier. De invoering van het dualisme, een grote verandering binnen het lokaal en provinciaal bestuur, betekende de introductie van de griffier als nieuwe beroepsgroep, en een wijziging van de rol van gemeentesecretaris en provinciesecretaris. Het onderzoek beschrijft forse ontwikkelingen sinds de invoering van het dualisme, en VGS en VvG verwachten dat deze zich verder voorzetten, al zal daar soms een extra inspanning voor nodig zijn.