Mechtild Rietveld over workshop 3: Griffier en vertegenwoordige taak van raad

Workshop Vertegenwoordigende rol van de raad en wat moet de griffier daarmee?

Beschrijving

Lachen

Gezeten in een prachtige trouwzaal, begon de middag met het aan alle kanten open en dichtgaan van deuren waar mensen aanschoven of juist verschrikt weer weggingen. Dat was dus lachen en de sfeer was gezet.

Vertegenwoordigen kan van alles zijn

Wat moet een griffier met ' het volk'? Opzoeken, betrekken bij de raad of gewoon de fracties hun eigen gang laten gaan en je zover mogelijk van dat al verwijderen?

Eerst gaf Stavros Zouridis van de UvTilburg een mooie wetenschappelijk verantwoorden uitleg over wat ' vertegenwoordigen' nu is. Kan van alles zijn:

• autoriteit of machtiging geven
• afspiegelen: directe democratie
• representeren: representatieve democratie
• symboliseren, zoals bv. de Koningin ons land symbolisch vertegenwoordigt

Tot 1800 en vanaf 1800

Moet het raadslid doen wat het volk wil (afspiegelen?) of heeft hij een eigen oordeel (representeren)? Tot 1800 was onze democratie 'afspiegeling' (van een elite), daarna 'representatie': een groep (later het hele volk) kiest om de paar jaar partijen en houdt dan 4 jaar zijn mond, want hun representanten in die partijen weten wat goed is. In de 21e eeuw lijkt de praktijk weer iets meer naar afspiegeling te neigen.

De stijl van het raadslid

Zouridis onderscheidt de bekende 5 stijlen van een volksvertegenwoordiger:

• de partijpoliticus: standpuntmachine waarin je een vraag stopt waaruit altijd een standpunt terugkomt (komt redelijk vaak voor)
• de bestuurder: dit raadslid zit er niet om het volk te vertegenwoordigen maar wil meeknutselen met het college (komt veel voor)
• de ombudsman: het raadslid als megafoon voor klagers oftewel: de straat vindt dat dit anders moet, dus moet het anders (komt redelijk vaak voor)
• de coach: dit raadslid wil buurten 'empoweren', is verder onzichtbaar (komt niet veel voor)
• de volger: Zouridis durft niet te zeggen hoe vaak deze voorkomen

Contact met de burger?

Zouridis vindt het opvallend dat colleges veel meer doen aan vertegenwoordigende activiteiten dan raden: het stikt van de wethouderspreekuren, buurtbezoeken, interactieve beleidsvorming. Maar ja, wethouders zijn ook vrijgesteld om dat te doen. Hoorzittingen door de raad? Raadsleden zijn vóór hoorzittingen als het toegestroomde volk het eens is met de plannen, anders vinden ze het maar niks en betwijfelen opeens het democratisch gehalte van zo'n toch niet-representatief groepje tegenstanders. Zouridis: oh ja? En what about het democratisch gehalte van de raad bij 40% opkomst? Enfin, genoeg stof voor discussie.

Twee stellingen

Zouridis eindigde met een leuke discussie over 2 stellingen:

• “Vertegenwoordiging is een taak voor fracties”. Men kon het hiermee redelijk eens zijn hoewel de nuance natuurlijk altijd wordt ingebracht bij dit soort stellingen.
• “De griffier moet op fractieniveau de vertegenwoordiging organiseren”. Ook hier nuanceringen en men was verdeeld. De griffier moet zich in ieder geval niet laten opzadelen met de prioriteit 'contact met de burger', tenzij de raad dat unaniem echt wil.

Griffier kwartiermaker voor volksvertegenwoordigende rol?

De 2e inleider was Ronald Vis van het IPP. Hij opende met een spreuk van Loesje: ”Democratie: ze doen nog steeds niet wat ik zeg”. Hij vindt dat de griffier wegbereider en kwartiermaker kán zijn in het zoekproces naar de burger, maar alleen als de raad dat inziet en wil accepteren.

Wat moeten burgers eigenlijk met een fractie of met de raad? Ze dealen liever met de wethouder of de ambtenaren. Probeer als griffier of als raad daarmee niet te concurreren.

Tip voor hoorzittingen

Tip: griffier, als u een hoorzitting organiseert, prepareer de burger dan op het feit dat er een bonte stoet van fracties en raadsleden langskomt en geen autoriteit met de neuzen in gelijke richting die het allemaal weet en zal vertellen. Of organiseer een wedstrijd over een onderwerp in een buurt, met de raad als jury. Zet de stoelen van de commissie eens in cabaretopstelling (stoelen tafeltjes doorelkaar).

De griffier als arenabouwer

De griffier is geen kwartiemaker maar een arenabouwer en laat de raadsleden daar hun boxwedstrijden houden. En als de raad niks wil? Elke raad krijgt de griffier die hij verdient. Aldus eindigde deze onverwacht leuke workshop.