Impressie bijeenkomst Groninger griffierskring: "Dualisme: zeven vette of zeven magere jaren?"

De Kring van Groninger Griffiers heeft op vrijdag 15 mei 2009 een congres georganiseerd met als onderwerp “Dualisme: zeven vette of zeven magere jaren”? Alle in Groningen werkzame burgemeesters, gemeentesecretarissen en griffiers waren daarvoor uitgenodigd.

Beschrijving

Het congres werd ingeleid door prof. dr. Douwe Jan Elzinga. Hij schetste een beeld, waaruit blijkt dat als gevolg van de decentralisatie van taken door het rijk de gemeenteraden het niet makkelijker gekregen hebben als het gaat om hun rol als volksvertegenwoordiger. Ofwel in vakjargon, het vorm geven aan de externe dualisering. De interne dualisering, dat wil zeggen het versterken van de interne positie van de gemeenteraad als controleur en kadersteller, mag in zijn algemeenheid als geslaagd beschouwd worden.

Het invulling geven aan de externe dualisering heeft te lijden onder de toename van medebewindstaken. Zo’n 70 á 80% procent van de tijd houdt de gemeenteraad zich bezig met het uitvoering geven aan medebewindstaken. Dat betekent dat er voor besluitvorming in de autonome sfeer steeds minder tijd beschikbaar is. En juist op dit laatste terrein is er voor de raad ruimte weggelegd om – weliswaar binnen financiële kaders – min of meer vrije keuzes te maken. Daarom het pleidooi van Elzinga dat raden bij het vaststellen van de politieke agenda zich per jaar te focussen op maximaal 2 á 3 onderwerpen. Onderwerpen waarvoor burgers zich interesseren. Het moet gaan om politieke statements. Daar moet de raad bij geholpen worden. Een taak die is weggelegd voor de driehoek burgemeester, gemeentesecretaris en griffier. Zij kunnen een voorstel aan het presidium doen voor een onderwerp van beleid waar de burger in de gelegenheid wordt gesteld invloed uit te oefenen.

Het tweede deel van het congres bestond uit een discussie van de zaal met Eduard van Zuijlen (burgemeester Menterwolde), Bert Wassink (gemeentesecretaris Veendam) en Kuneke Schraagen (griffier Ooststellingwerf). Het congres had in die zin een uniek karakter omdat werd gefocust op de rol van de driehoek. Welke rollen hebben de spelers ten opzichte van elkaar? Wat is hun gezamenlijke meerwaarde? Het grootste verschil tussen burgemeesters en gemeentesecretarissen aan de ene kant en griffiers aan de andere kant is toch wel dat laatstgenoemden geen ambtelijk apparaat tot hun beschikking hebben. Op basis van hun persoonlijk gezag moeten zij zich een positie verwerven. Voorwaarde daarvoor is dat raadsgriffiers voldoende tijd ter beschikking hebben. Tijd om zich niet langer noodzakelijk te beperken tot het verzorgen van stukkenstromen, maar om in het driehoeksoverleg en met het presidium zich te verdiepen in wat een raad nodig heeft voor het vervullen van zijn volksvertegenwoordigende rol. Los komen van de waan van de dag en zoeken naar suggesties om de raad in contact te (kunnen laten) brengen met de bevolking. Voor een dergelijke kwaliteitsslag is het noodzakelijk dat een griffier full-time werkzaam is bij een gemeente.

Een andere belangrijke conclusie is dat griffiers voor een optimalisering van hun werk een klankbord nodig hebben. In Groningse gemeenten zijn de meeste griffiers éénpitters, soms voorzien van enige ambtelijke ondersteuning. Zij opereren redelijk geïsoleerd. Daarom is juist het driehoeksoverleg en in het verlengde daarvan het presidium een belangrijk gremium om de rol van de raad als volksvertegenwoordiger voor het voetlicht te brengen. In de discussie werd vastgesteld dat het driehoeksoverleg de hefboom is om bestuurlijke veranderingen door te voeren. Daarbij heeft de griffier de onontbeerlijke steun nodig van de voorzitter van de raad. De belangrijkste conclusie van het congres was wel dat de term “dualisering” zijn werk gedaan heeft. De term heeft de afgelopen zeven jaren een bijdrage geleverd aan het structuur geven van de rollen van raad en college. Die structuur staat. Daarom zou het woord vanaf heden niet langer gebruikt mogen worden. Nu is het zaak om de processen te verbeteren. Processen die moeten leiden tot het optimaliseren van de relatie raad – burger. Het rijk kan daar een handje bij helpen door gemeenten de komen jaren met rust te laten door te stoppen met het decentraliseren van taken aan gemeenten. Zodat de driehoek alle gelegenheid krijgt de raad te faciliteren zijn rol als volksvertegenwoordiger in te vullen.

Ruurd Brekveld,
griffier Veendam.

Locatie

Groningen